Stress

De klachten

  • vergeetachtigheid, concentratieverlies
  • prikkelbaarheid, chagrijn
  • verminderd werkplezier
  • slapeloosheid
  • sterk wisselende gevoelens, gauw huilen
  • allerlei lichamelijke klachten zoals: hyperventilatie, hartkloppingen, zweten, hoofdpijn, maagpijn

Naar de dokter?

  • ja, wanneer u lichamelijke verschijnselen hebt die u niet vertrouwt
  • ja, wanneer u de problemen niet meer zelf kunt hanteren

Wat kunt u zelf doen?

  • schrijf een dagboek om zicht te krijgen op de stressfactoren
  • praat met anderen over uw spanningen
  • zorg voor meer rust, dwing uzelf regelmatig te pauzeren
  • intensieve lichaamsbeweging helpt: sporten, fietsen, wandelen
  • kies voor een cursus yoga of ontspanningstechnieken
  • gebruik bij voorkeur geen kalmeringsmiddelen. Ze zijnverslavend en lossen het probleem niet op

Stress

Iedereen is wel eens zenuwachtig, bezorgd of gespannen. Het geeft aan dat je leeft. Angsten, zorgen en problemen zijn (in beperkte mate) in het dagelijkse leven noodzakelijk om plezier, ontspanning en rust intensief te ervaren. Wanneer echter de zorgen, angsten en spanningen het leven gaan beheersen is het evenwicht verbroken.

We spreken dan van ‘stress’ of zenuwen. Wanneer deze stress lang duurt of te vaak voorkomt kan iemand ‘overspannen raken’ of ‘over zijn toeren zijn’. Het zijn allemaal woorden die aangeven dat de spanningen in het dagelijkse leven groter zijn dan de draagkracht van de desbetreffende persoon.

Oorzaak

Wanneer iemand zegt: ‘ik denk dat het allemaal stress is’, dan bedoelt hij of zij daarmee dat de lichamelijke en/of geestelijke klachten het gevolg zijn van allerlei spanningen in de leefsituatie. We noemen deze spanningen ook wel stressfactoren. Daarmee worden situaties bedoeld die op een bepaald moment het gezonde evenwicht tussen spanningen en ontspanning kunnen verstoren.

Voorbeelden van stressfactoren zijn: te hoge werkdruk, moeilijkheden op het werk, op school, huwelijksproblemen, onderwaardering, ziekten, verlies van een dierbaar persoon.

Stressfactoren zijn meestal niet op een simpele manier op te lossen.

Voor de één is een bepaalde situatie wel een stressfactor, terwijl iemand anders hierdoor in het geheel niet uit zijn evenwicht wordt gebracht. Ook zal een bepaalde gebeurtenis op een rustig moment een heel andere uitwerking kunnen hebben dan een voorval in een periode waarin u toch al veel moeilijkheden te verwerken heeft. Zo kan een griepje of een ogenschijnlijk klein probleem ervoor zorgen dat het lijntje breekt. Niet de griep of het probleempje is dan de belangrijkste stressfactor, maar de opgehoopte moeilijkheden die daaraan voorafgingen.

Verschijnselen

Vergeetachtigheid, concentratiestoornissen, chagrijnigheid, toegenomen prikkelbaarheid, verminderd werkplezier, zijn de eerste signalen waaruit blijkt dat uw leven te zwaar belast is met stress. Bij een verdere toename van stress ontstaan er vaak verschijnselen als: slapeloosheid, sterk wisselende gevoelens, huilen om alles/niets en depressiviteit.

Vaak zijn er ook allerlei lichamelijke klachten: hartkloppingen, hyperventilatie, hoge bloeddruk, zweten, diarree, hoofdpijn. Vele andere soorten klachten zijn mogelijk.

Wanneer de stress te heftig of te lang duurt kan overspannenheid het gevolg zijn. Bij overspannenheid is het lijntje gebroken. Werken lukt niet meer. De situaties die u anders gemakkelijk afgaan zijn nu te veel geworden. U bent opgebrand. U kunt het leven niet goed meer aan.

Naar de dokter?

  • ja, als u lichamelijke klachten hebt die u niet vertrouwt
  • ja, als u de problemen niet meer zelf kunt hanteren

Behandeling/ Zelfzorg

  • probeer een dagboek bij te houden. Schrijf de dingen op die u elke dag bezig houden: uw eigen gedachten over de spanningen, op welke tijdstippen u het meest gespannen bent, wat er dan gebeurt en of er sprake is van een bepaald ritme. Noteer ook of u zich zorgen maakt over bepaalde situaties die met uw stress te maken kunnen hebben
  • voelt u zich gestresst dan is het voor uzelf belangrijk om erachter te komen hoe dat komt. Eén van de beste manieren daarvoor is om erover te praten met mensen die u vertrouwt en waarbij u zich veilig voelt. Probeer open eerlijk de dingen op een rijtje te zetten. Soms werkt praten met mensen die in een gelijksoortige situatie verkeren ontspannend en verhelderend
  • zorg dat naast de situaties die spanningen bij u oproepen er voldoende mogelijkheden zijn om te ontspannen: hobby’s, uitgaan clubs
  • sporten, fietsen, wandelen, lichamelijk intensief in beweging zijn, zorgt voor een aanmerkelijke afname van de stress
  • stress is vaak het gevolg van een overbezet bestaan. Doe het rustiger aan. Schrap delen uit uw dagprogramma. Lukt dit niet dan is het verstandig uzelf regelmatig tijden met rust op te leggen
  • geef u op voor cursus ontspanningstechnieken, autogene training, omgaan met stress of ga op yoga
  • het gebruik van kalmeringsmiddelen is onverstandig. U lost er de problemen niet mee op en u kunt er verslaafd aan raken. Ze verminderen bovendien het vermogen om iets te veranderen aan de situatie die de stress veroorzaakt