Acne

De klachten

  • rode puistjes met later vaak een gele kop
  • meestal in het gezicht, soms op de rug of borst
  • vooral bij jongens tussen 12 en 25 jaar

Naar de dokter?

  • nee, acne is vervelend maar onschuldig
  • ja, wanneer het niet lukt met onderstaande adviezen

Wat kunt u zelf doen?

  • gebruik zo weinig mogelijk zeep
  • was de huid met lauw water
  • liefst geen washandje gebruiken
  • dep de huid droog, wrijven irriteert de huid
  • gebruik make-up op waterbasis, maar gebruik dit zo min mogelijk op de aangedane huid
  • uitknijpen van gesloten mee-eters geeft littekens en nieuwe acne
  • behandel open mee-eters met een comedonelepeltje
  • koop benzoylperoxide 5% of salicylzuur in cetomacrogolcrème (bij drogist of apotheek)
  • soms helpt een hoogtezon
  • de schoonheidsspecialiste kan soms hulp bieden

Acne

Acné is de medische naam voor jeugdpuistjes. Ze komen vooral voor bij jongeren tussen de 12 en 25 jaar, maar ook op latere leeftijd kan het optreden.

Oorzaak

In de huid zitten duizenden kleine kliertjes die talg produceren. Talg is een vettige stof die via kleine openingen in de huid, de poriën, naar buiten komt. Talg vormt een beschermend laagje op de huid.

Soms raakt een talgkliertje verstopt. Er ontstaat dan een klein wit en later vaak zwart puntje in de huid. Dit heet een mee-eter of comedone. Zo’n verstopt kliertje gaat gemakkelijk

ontsteken. Dan ontstaan de typische jeugdpuistjes: een rood puistje met later vaak een gele kop. Meestal zijn het kleine puistjes. Soms zijn het grotere puisten met ontstekingsplekken eromheen.

Het is onduidelijk waarom de een wel en de ander geen acne krijgt. Bij jongeren zijn hormoonveranderingen vaak de oorzaak. Vrouwen krijgen soms meer puistjes tijdens hun menstruatie of de zwangerschap. Ook contact met bepaalde chemische stoffen zoals oliën en vetten kunnen acne verergeren. De vette lucht in een cafetaria is een bekend voorbeeld.

Acné wordt erger door wassen met zeep, door peuteren, drukken, wrijven of gebruik van make-up.

Soms kunnen acne toenemen door het gebruik van bepaalde medicijnen (prednison, epilepsiemiddelen, hormooncrèmes). Acné kan littekens op de huid achterlaten.

Verschijnselen

Acné zit meestal in het gezicht, maar soms ook op de rug, schouders of op de borst. Acné kan mensen erg onzeker maken. Ze zijn er juist in een levensfase waar jongeren veel met zichzelf bezig zijn en de aandacht voor het uiterlijk groter is dan ooit. Belangrijk is te weten dat acné vrijwel altijd na een aantal jaren vanzelf verdwijnt.

Naar de dokter?

  • nee, acné is een vervelende maar onschuldige aandoening
  • ja, wanneer het met onderstaande adviezen niet lukt om een bevredigende situatie te bereiken
  • ja, wanneer iemand psychisch gebukt gaat onder de aanwezigheid van acné en het sociale leven erdoor beperkt wordt

Behandeling/zelfzorg

  • was de huid met lauw water en zo min mogelijk met zeep. Dep de huid droog, wrijven irriteert de huid
  • gebruik make-up die gemaakt is op waterbasis. Verwijder make-up met lauw water. Beter is het om geen make-up te gebruiken op de plaatsen van acné
  • uitdrukken of uitknijpen van mee-eters en puistjes kan littekenvorming en nieuwe puistjes veroorzaken. Blijf er zoveel mogelijk af
  • open mee-eters kunnen eventueel wel worden uitgedrukt met de zijkant van de vingers (niet met de nagels). Een comedonen lepeltje kan daarbij behulpzaam zijn. Dat is een lepeltje met een gaatje in het midden (verkrijgbaar bij de drogist). Het uitdrukken gaat beter als de huid van te voren wordt geweekt met warm water
  • er zijn veel middelen tegen acné te koop. Wat bij de één helpt, verergert het soms bij de ander. Van de volgende middelen is aangetoond dat ze werken. Ze zijn zonder recept bij de drogist op apotheek te koop. Benzoylperoxide 5%. Meestal verkrijgbaar in de vorm van een gel. Het kan een keer per dag en als de huid het goed verdraagt twee keer per dag worden aangebracht. Salicylzuur in lotion of crème werkt vooral goed bij mee-eters, dus zonder dat er roodheid of puskopjes aanwezig zijn. Begin met een sterkte van 2%. De sterkte kan opgevoerd worden tot 10%. Deze middelen kunnen roodheid of schilfering van de huid geven. Een lagere sterkte is dan aan te raden. Soms kan de behandeling in het begin een verergering geven.De behandeling moet minstens acht weken worden volgehouden om het effect te kunnen beoordelen. Het gunstige effect van een dieet op het verdwijnen van acné is tot nu toe niet bewezen
  • bij sommige mensen kan het gebruik van een hoogtezon vermindering van acné geven
  • soms kan een schoonheidsspecialiste of huidtherapeut goede hulp bieden bij de behandeling van acné