Heesheid

De klachten

  • de toonhoogte van de stem is veranderd
  • het stemgeluid is niet helder maar gesluierd, schor of gebroken
  • soms is iemand de stem “kwijt”

Naar de dokter?

  • nee, meestal gaat het om een virusinfectie en is de stem binnen drie weken weernormaal
  • ja, wanneer de heesheid langer duurt dan drie weken

Wat kunt u zelf doen?

  • niet teveel praten, fluisteren verergert de klachten
  • niet roken en niet in een rokerige omgeving zijn
  • als er slijm zit kan stomen een goede maatregel zijn, er hoeft niets aan het water te worden toegevoegd
  • stress minimaliseren
  • ontspanningsoefeningen ondersteunen het herstel van heesheid

Heesheid

Heesheid is een verandering van het stemgeluid. De stem is niet helder maar ruw en de toonhoogte is veranderd. Vrouwen komen twee keer zo vaak met deze klacht bij de huisarts dan mannen.

Oorzaak

De meest voorkomende oorzaak van heesheid is een infectie van de luchtwegen. Bij een verkoudheid, griep of andere infectie van de luchtwegen kunnen de stembanden geprikkeld raken. Als de stembanden dan enigszins zwellen ontstaat heesheid.

Een andere oorzaak van heesheid is de inademing van bepaalde stoffen zoals tabaksrook en chemische stoffen. Ook inhalatie van medicijnen zoals die gebruikelijk zijn bij astma en bronchitis kunnen heesheid geven.

Een overmatig en geforceerd stemgebruik kan eveneens aanleiding geven tot heesheid. Na carnaval, een feestje, langdurig schreeuwen kan heesheid ontstaan. Voortdurend verkeerd gebruik van de stem kan eveneens deze klacht geven. Ook psychische problemen zijn een belangrijke oorzaak van heesheid.

Soms kunnen bepaalde medicijnen (hormonen, antihistaminica, anticholinergica) heesheid als bijwerking hebben.

Tot slot zijn er verschillende lichamelijke oorzaken van heesheid: knobbeltjes op de stembanden, verlamming door een operatie of andere beschadigingen van de stembandzenuw en tot slot de zeldzaam voorkomende kanker van stembanden/strottenhoofd.

Verschijnselen

Bij heesheid kan het stemgeluid gesluierd, schor, geknepen of gebroken zijn. Soms is men de stem zelfs “kwijt”.

Om een beeld te krijgen van de oorzaak is het belangrijk te weten of de heesheid plotseling is begonnen of geleidelijk is ontstaan. Een plotseling begin duidt meestal op een virus infectie of het geforceerd hebben van de stem.

Langzaam opkomende heesheid zal eerder veroorzaakt worden door inademing van stoffen of andere lichamelijke oorzaken.

Naar de dokter?

Meestal is dat niet nodig. Heesheid wordt in de meeste gevallen veroorzaakt door een virusinfectie of door het geforceerd gebruik van de stem. In een tot drie weken verdwijnt de heesheid en is de stem volledig hersteld.

Wanneer heesheid langer dan drie weken bestaat is het raadzaam een afspraak te maken.

Behandeling/zelfzorg

  • geef de stem rust. Dat wil zeggen niet te veel praten. Fluisteren verergert de klachten
  • roken verergert de heesheid niet roken is een belangrijke maatregel voor degene die hees is. Uiteraard is het ook belangrijk dat er in de omgeving niet wordt gerookt
  • als er slijm zit rond de stembanden is stomen met heet water soms een goede maatregel. Er hoeft niets aan het water te worden toegevoegd
  • stress minimaliseren, op tijd naar bed gaan en ontspanningsoefeningen ondersteunen het herstel van heesheid