Hoesten

De klachten

  • hoesten met slijm
  • hoesten zonder slijm (droge hoest)
  • hoesten kan samengaan met verschijnselen van verkoudheid of griep

Naar de dokter?

  • nee, een gewone hoest gaat binnen 14 dagen vanzelf over
  • ja, wanneer de hoest langer dan 14 dagen duurt of steeds terugkomt
  • ja, wanneer hoesten gepaard gaat met benauwdheid, pijn op de borst, algemeen ziek zijn of als er bloederig slijm wordt opgehoest
  • ja, wanneer baby’s jonger dan een jaar of mensen ouder dan 65 jaar langer dan enkele dagen hoesten

Wat kunt u zelf doen?

  • bij een gewone hoest hoeft u de eerste twee weken niets te doen
  • niet roken
  • vaak wat drinken of zuigen op een dropje of zuurtje
  • bij verkoudheid de neus druppelen of sprayen met zout water
  • stomen onder een doek; met kleine kinderen in de badkamer
  • zelf (thijm)thee met honing maken
  • eventueel een hoestdrankje kopen. Het nut hiervan is overigens niet aangetoond

Hoesten

Hoesten is geen ziekte maar een zinvolle verdedigingsreactie van ons lichaam. Door het hoesten worden longen en luchtwegen schoongehouden, waardoor de ademhaling optimaal kan plaats vinden. Hoesten heeft dus in het algemeen een nuttige functie.

Bij het hoesten wordt de stemspleet afgesloten en worden de buikspieren aangespannen, waardoor de druk in de longen oploopt. Dan wordt de stemspleet plotseling geopend waarna de lucht met een enorme vaart naar buiten komt.

Hoesten is de reactie op een prikkeling van de slijmvliezen. Hierin liggen kleine zenuwvezeltjes die een signaal doorgeven naar het hoestcentrum in de hersenen. De hersenen geven het sein om te hoesten. De grote snelheid waarmee de lucht naar buiten komt zorgt ervoor dat irriterende stoffen naar buiten worden gewerkt.

Oorzaak

Hoesten is dus een reactie op een prikkeling van de slijmvliezen. Deze prikkeling kan worden veroorzaakt door een infectie. Verkoudheid, griep en bronchitis zijn de meest voorkomende infecties. Ze veroorzaken ontstoken slijmvliezen. De slijmvliezen zwellen op en vormen extra slijm. Hoesten zorgt ervoor dat dit slijm wordt afgevoerd.

Prikkeling van de slijmvliezen kan ook worden veroorzaakt door verontreinigingen in de lucht. Sigarettenrook en stof zijn de meest voorkomende verontreinigingen. Wanneer er een overgevoeligheid bestaat voor een bepaalde stof spreken we van een allergie.

Roken is dus een belangrijke factor bij het ontstaan van hoesten. De slijmvliezen van de longen zijn normaal bedekt met trilhaartjes. Deze zorgen ervoor dat slijm en stof worden afgevoerd (in de richting van de mond). Door roken worden de trilhaartjes kapot gemaakt, het slijm blijft hangen en gaat irriteren. Hierdoor ontstaat hoest (het bekende rokershoestje).

Verschijnselen

Er zijn twee soorten hoest. Allereerst de productieve hoest. De hoestprikkel wordt veroorzaakt door te veel slijm of pus in de luchtwegen. Het hoesten levert dus iets op: slijm en pus.

De tweede soort is de droge hoest, ook wel prikkelhoest genoemd. Ondanks het hoesten komt er niets naar buiten. Het hoestcentrum wordt eigenlijk voor niets geprikkeld. Sterker nog: juist door het hoesten worden de slijmvliezen steeds erger geïrriteerd.

Een bijzondere vorm van hoesten, die vrijwel alleen voorkomt bij kinderen onder de vijf jaar, is pseudokroep. Het is een zwelling van het slijmvlies van het strottenhoofd. Het kind wordt ’s avonds of ’s nachts wakker. Het kind is benauwd en heeft last van een blafhoest. Er is geen koorts. De beste behandeling is stomen.

Naar de dokter?

Raadpleeg de huisarts wanneer de hoest langer dan twee weken duurt of de klachten steeds terugkomen. Ouderen en zuigelingen moeten eerder met de huisarts overleggen. Doe dit ook als het hoesten gepaard gaat met ernstige benauwdheid, pijn in de borst, duidelijk ziek zijn en bij opgeven van gekleurd slijm of bloed.

Behandeling/zelfzorg

  • bij een gewone hoest hoeft men de eerste twee weken niets te doen
  • stoppen met roken
  • vaak wat drinken of zuigen op een dropje of zuurtje
  • bij verkoudheid de neus druppelen met zout water
  • stomen onder een doek of met kleine kinderen in de badkamer
  • eventueel een hoestdrankje kopen
  • zelf thymthee met honing maken