Kinderziekten

De klachten

  • soms koorts, hangerigheid
  • jeuk
  • vlekjes in verschillende soorten
  • soms opgezette lymfklieren, rode keel

Naar de dokter?

  • nee, wanneer het kind verder niet ziek is
  • ja, wanneer er vlekjes zijn en het kind wel ziek is (o.a. bij koorts, oorpijn, buikpijn, sufheid, hoesten, keelpijn)

Wat kunt u zelf doen?

  • het is goed dat kinderen op jonge leeftijd kinderziekten doormaken
  • kinderen hoeven niet geïsoleerd te worden van anderen, ze kunnen gewoon naar school, peuterspeelzaal of dagverblijf
  • geen aparte hygiënische maatregelen zijn noodzakelijk bij eten of toiletgebruik
  • dring geen eten op, drinken is wel belangrijk
  • bedrust is alleen noodzakelijk als het kind dit aangeeft
  • met koorts hoeft het kind niet persé binnen te blijven
  • bij jeuk deppen met azijnwater, een lauwe douche nemen, of met mentholpoeder behandelen
  • nagels kort houden om krabwondjes te voorkomen
  • bij kinderziekten hebben medicijnen geen zin

Kinderziekten

Een kinderziekte of vlekjesziekte is een besmettelijke ziekte bij kinderen die met vlekjes gepaard gaat.

Een aantal kinderziekten is bijna verdwenen. De meeste kinderen zijn namelijk ingeënt tegen mazelen en rode hond. De meest bekende kinderziekten worden hierna besproken.

Overigens komt het nogal eens voor dat kinderen vlekjes hebben die niet bij een bepaalde kinderziekte zijn in te delen.

Oorzaak

Alle hierna beschreven kinderziekten worden veroorzaakt door een virusinfectie. Een uitzondering hierop is roodvonk. Deze vlekjesziekte wordt veroorzaakt door een bacterie.

Verschijnselen

Waterpokken(varicella). Deze kinderziekte bestaat uit kleine rode speldeknopgrote vlekjes. Op de vlekjes ontstaan met vocht gevulde blaasjes die later indrogen tot korstjes.

De uitslag zit op de romp, in het gezicht en vaak ook op de behaarde hoofdhuid. Soms zitten er ook waterpokken in de mond, neus of vagina/ penis.

Behalve de huiduitslag is er sprake van flinke jeuk, soms lichte koorts en een licht ziek gevoel.

Na een dag of zeven verdwijnen de waterpokken weer. Waterpokken is besmettelijk vanaf één dag voor het uitbreken van de blaasjes totdat de blaasjes zijn ingedroogd. Waterpokken geeft een levenslange immuniteit.

Rode hond (rubella). Kleine rode vlekjes die eerst opkomen in het gezicht en zich daarna naar de romp en ledematen uitbreiden.

Behalve de vlekjes zijn er meestal ook gezwollen lymfklieren in de hals en/of achter de oren. Het kind is hangerig, heeft verhoging en vaak zijn er verkoudheidsverschijnselen. Soms zijn er zelfs gewrichtsklachten.

De vlekjes bij rode hond zijn meestal na een dag of drie weer verdwenen. De overige klachten duren drie tot zeven dagen.

Een week voordat er vlekjes opkomen en tijdens het hebben van vlekjes is het kind besmettelijk voor anderen. Rode hond krijg je maar één keer.

Mazelen (morbilli). Grove vlekken die beginnen achter de oren en zich van daar naar het gezicht, de romp en de ledematen uitbreiden. Typisch is dat de vlekjes verdwijnen als je erop drukt.

Behalve de vlekken zijn er ‘griepverschijnselen’ zoals hoesten, koorts, oogirritaties en een algemeen gevoel van ziek zijn. Deze verschijnselen zijn meestal al een dag of drie voor de huiduitslag aanwezig. Tevens zijn er voorafgaand aan de huiduitslag zogenaamde Koplikse vlekjes op het wangslijmvlies aanwezig. Dat zijn witte stipjes op een rode ondergrond.

Mazelen duurt met de verschijnselen voorafgaand aan de vlekjes erbij ongeveer 10 dagen.

Mazelen is besmettelijk een week voor tot en met een week na het uitbreken van de uitslag. Wanneer een kind mazelen heeft gehad krijgt het zelden weer een tweede keer deze ziekte.

Deze kinderziekte komt nog slechts zelden voor omdat kinderen ertegen worden ingeënt.

Roodvonk(scarlatina). De gehele huid is rood met rode puntjes erop. Opvallend is dat het gebied rond de mond geen uitslag vertoont. Ook de slijmvliezen van keel en mond zijn rood. De tong heeft de eerste dagen een wit beslag en wordt na enige tijd donkerrood en bobbelig. Vanwege dit aspect spreekt men van een frambozentong.

Behalve de uitslag is het kind flink ziek, heeft hoge koorts en flinke keelpijn. Ook hoofdpijn, misselijkheid en braken kunnen voorkomen. De lymfklieren in de kaakhoeken zijn opgezet.

Na een dag of zeven verdwijnen de klachten. Vaak treedt na ongeveer tien dagen een schilfering van de huid op, met name op de handpalmen.

Roodvonk is zonder behandeling minstens vier weken besmettelijk. Bij behandeling met een antibiotica is het kind na één dag niet meer besmettelijk.

Na het doormaken van roodvonk is het mogelijk dat men het nog eens krijgt.

Tegenwoordig komen er vaak lichte vormen van roodvonk voor. Daarbij vindt u alleen uitslag op plaatsen waar de huid warm is of waar druk aanwezig is. Bijvoorbeeld in de elleboogplooien en aan de binnenkant van de dijen.

Vijfde ziekte (erythema infectiosum). Wanneer een kind een vlindervormige huiduitslag in het gezicht krijgt waarbij er op het voorhoofd, de neus, de bovenlip en de kin geen vlekjes zitten is er waarschijnlijk sprake van de vijfde ziekte. De vlekjes zijn grof en grillig van vorm en de uitslag is meestal niet permanent aanwezig. De uitslag breidt zich uit vanaf het gezicht naar de romp en de strekzijde van de armen en benen, soms ook naar de bilnaad.

Naast de vlekjes kan er sprake zijn van hangerigheid, lichte koorts, lichte gewrichtsklachten (vooral bij oudere kinderen).

Vaak zijn deze klachten al enige dagen voor de huiduitslag aanwezig. De klachten zijn na een dag of vijf weer verdwenen.

De vijfde ziekte komt meestal voor tussen de vier en tien jaar.

Zesde ziekte (exanthema subitum). Plotseling opkomen van hoge koorts die ongeveer drie dagen duurt. De koorts daalt weer net zo plotseling en tegelijkertijd ontstaan er dan kleine ronde vlekjes op de romp die zich verspreiden naar de nek, de armen en de benen. De vlekjes verbleken binnen twee dagen weer. De zesde ziekte komt uitsluitend voor bij kinderen van een half jaar tot drie jaar.

Wanneer een kind de zesde ziekte eenmaal heeft doorgemaakt, krijgt hij niet nog eens.

Naar de dokter?

  • nee, wanneer er vlekjes zijn en het kind niet ziek is
  • ja, wanneer er vlekjes zijn en het kind wel ziek is (o.a. bij koorts, oorpijn, buikpijn, sufheid, hoesten, keelpijn).

Behandeling/ Zelfzorg

het is goed wanneer kinderen kinderziekten hebben doorgemaakt. Zij lopen dan geen kans meer deze op latere leeftijd te krijgen. Op latere leeftijd hebben kinderziekten vaak een heftiger verloop
kinderen met een kinderziekte hoeven niet geïsoleerd te worden. Ze mogen op medische gronden gewoon naar school, speelzaal of dagverblijf
bij een kinderziekte is het niet nodig om aparte maatregelen te treffen bij het eten of bij het toiletgebruik. De normale hygiënische gebruiken zijn voldoende
wanneer kinderen geen eetlust hebben, dring hen dan niets op. Ze halen later de schade wel weer in. Zorg wel voor voldoende drinken.
bedrust is alleen noodzakelijk wanneer het kind daar behoefte aan heeft. Ook hoeft het kind niet persé
binnen te blijven. Zelfs met wat koorts mag een kind als het daar zin in heeft best naar buiten.
bij jeuk kunt u de huid deppen met azijnwater. Soms helpt een lauwe douche. Ook mentholpoeder werkt verlichtend bij jeuk
houdt bij jeuk de nagels kort en schoon. Door krabben kunnen gemakkelijk huidinfecties ontstaan