Moedervlekken

De klachten

  • moedervlekken zijn donker gekleurde vlekjes in de huid
  • soms zijn ze vanaf de geboorte aanwezig

Naar de dokter?

  • nee, moedervlekken zijn gewoonlijk ongevaarlijk
  • ja, wanneer een moedervlek donkerder wordt of meerdere kleuren krijgt
  • ja, wanneer een moedervlek groter wordt of een andere vorm krijgt
  • ja, wanneer de rand of de omgeving om een moedervlek rood wordt
  • ja, wanneer een moedervlek gaat jeuken of steken, wanneer er een korstje op komt
  • of wanneer de plek gemakkelijk gaat bloeden

Wat kunt uzelf doen?

  • verstandig zonnen maakt de kans kleiner dat moedervlekken kwaadaardig worden. Dat betekent beginnen met korte periodes (30 minuten) en niet zonnen tussen 11.00en 15.00 uur
  • gebruik zonnebrandcrème. Hoe hoger de beschermingsfactor hoe langer men in de zon kan blijven
  • gebruik na het zonnen opnieuw crème omdat de inwerking van de zon nog een tijdje doorgaat

Moedervlekken

Moedervlekken zijn donker gekleurde vlekjes in de huid.

Moedervlekken komen bij alle mensen voor. Soms zijn ze vanaf de geboorte aanwezig. Meestal ontstaan ze op jeugdige leeftijd (tussen de 3 en 40 jaar). In de periode van 18 tot 30 jaar heeft men de meeste moedervlekken.

Oorzaak

In de huid zitten zogenaamde pigmentcellen. Daardoor kleurt de huid bruin. Hoe meer pigment de cellen van nature bezitten, hoe beter de huid beschermd is tegen de ultraviolette straling van de zon en de zonnebank.

Door zonlicht en zonnebank worden de cellen geactiveerd om extra pigment te maken. De meeste pigmentcellen zijn gelijkmatig over de huid verdeeld. Als de cellen dicht bij elkaar zitten ontstaat een plek die donkerder is dan de omgeving. Dit heet een moedervlek.

Waarom moedervlekken ontstaan is onbekend. Hormonen blijken invloed te hebben op de pigmentvorming. Tijdens puberteit, zwangerschap en bij gebruik van bepaalde medicijnen kan het aantal moedervlekken toenemen en kan de kleur donkerder worden.

Verschijnselen

In sommige families komen meer moedervlekken voor dan in andere families.

Slechts één op de miljoen moedervlekken wordt kwaadaardig. Moedervlekken hebben een zeer klein risico om te ontaarden in een melanoom. Een melanoom is een agressieve vorm van huidkanker die in een vroeg stadium kan uitzaaien. Wanneer het melanoom op tijd ontdekt wordt kan uitzaaiing worden voorkomen. De overlevingskansen zijn dan goed. De kans op kwaadaardige verandering wordt vergroot door blootstelling aan overmatig zonlicht. Mensen die veel buiten zijn voor hun werk (boeren, vissers) en mensen die veel zonnebaden (zon en zonnebank) lopen meer risico.

Naar de dokter?

Moedervlekken zijn gewoonlijk ongevaarlijk. Ze horen gewoon bij de normale huid. Bij de volgende veranderingen van een moedervlek is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts.

  • wanneer een moedervlek donkerder wordt of meerdere kleuren krijgt.
  • wanneer een moedervlek groter wordt of een andere vorm krijgt
  • wanneer de randen of de omgeving van een moedervlek rood worden
  • wanneer een moedervlek gaat jeuken of steken, als er een korstje op komt of gemakkelijk gaat bloeden

Behandeling/zelfzorg

Om de kans op een kwaadaardige verandering van een moedervlek te verkleinen is verstandig zonnen belangrijk. Daarvoor zijn de volgende adviezen:

  • niet zonnen tussen 11 uur en 15.00 uur. De zon is dan het sterkst. Water, strand en sneeuw weerkaatsen de zon. Verbranding treedt daar sneller op
  • wie wil zonnebaden om bruin te worden kan het best met korte periodes (20 tot 30 minuten) beginnen. Gebruik een zonnebrandcrème om de huid te beschermen. Hoe hoger de beschermingsfactor hoe langer men in de zon kan blijven. Het is verstandig de huid om de twee uur in te smeren. Smeer niet te dun want dan werkt het niet. Er zijn ook waterbestendige zonnebrandcrèmes
  • – De inwerking van de zon gaat na het zonnen nog een tijdje door. Daarom is het goed, om ook na het
  • zonnen de huid met een crème in te smeren.
  • een zonnebank kuur beschermt niet tegen verbranding. De zonnebank geeft wel een bruin kleurtje, maar de huid wordt niet dikker.
  • roken verhoogt de gevoeligheid van de huid voor zonnestraling. Verbranding treedt eerder op en is heftiger bij rokers dan bij niet-rokers.
  • er bestaan geen behandelingen of medicijnen tegen moedervlekken. Als een vlek erg ontsierend is, overleg dan met uw huisarts of deze verwijderd kan worden