Obstipatie

De klachten

  • moeilijke stoelgang, pijnlijke aandrang
  • een opgeblazen gevoel, winderigheid
  • tussendoor buikpijn
  • harde droge ontlasting
  • soms aambeien
  • soms wat bloed bij de ontlasting

Naar de dokter?

  • nee, obstipatie kunt u meestal zelf oplossen
  • ja, wanneer obstipatie samengaat met pijn, vermagering, koorts of bloed bij de ontlasting
  • ja, wanneer uw normale stoelgang over langere tijd verandert
  • ja, wanneer u een bijwerking van een geneesmiddel vermoedt

Wat kunt u zelf doen?

  • stel bij aandrang een bezoek aan de wc niet uit
  • drink ’s ochtends een glas lauw water op de nuchtere maag
  • drink gedurende de hele dag minstens 2 liter vocht
  • zorg dagelijks voor ruime lichaamsbeweging: sporten, lang wandelen of fietsen
  • gebruik een vezelrijke voeding: volkoren brood, roggebrood, zilvervliesrijst,muesli, rauwkost, fruit
  • gebruik zonodig zemelen: 6 eetlepels per dag, vermengen met yoghurt, soep, gehaktof omelet
  • gebruik dagelijks gedroogde gewelde pruimen

Obstipatie

We spreken van obstipatie, hardlijvigheid of verstopping wanneer de ontlasting minder vaak komt. Ook wanneer de ontlasting hard en droog is, zodat u moet persen heet dat verstopping.

Er bestaat niet zoiets als een ‘normale’ stoelgang. Sommige mensen moeten drie keer per dag, anderen niet meer dan drie keer per week. Een goede stoelgang betekent dat u zo vaak naar de wc gaat als voor u gewoon is en dat de ontlasting gemakkelijk komt, zonder persen.

Oorzaak

Obstipatie is vrijwel altijd het gevolg van één van de volgende oorzaken:

  • verkeerde toiletgewoonten. Het is belangrijk wanneer u aandrang hebt ook naar het toilet te gaan. Door het uitstellen om naar de wc. te gaan, onderdrukken mensen de normale aandrang. De ontlasting blijft daardoor langer in de darm, waardoor er meer vocht aan onttrokken wordt. Ook wordt het gevoel van aandrang minder als het uiteinde van de darm regelmatig vol is
  • gebrek aan lichaamsbeweging. Door een zittende levenswijze verslappen de buikspieren. De darmen worden door gebrek aan beweging te weinig geprikkeld tot activiteit
  • vezelarme voeding. Het is belangrijk dat er voldoende vezels in de voeding aanwezig zijn. Vezels stimuleren de darmwerking waardoor de ontlasting sneller wordt getransporteerd
  • vochttekort. Wanneer men niet genoeg drinkt komt er te weinig vocht in de ontlasting. De ontlasting wordt hard en er ontstaat obstipatie
  • spanning. Bij verdriet, boosheid of te veel hooi op de vork, raken we gespannen. De spieren staan strakker. Dat kan zich uiten in bijvoorbeeld spanningshoofdpijn of een stijve nek. Ook de spieren van de dikke darm kunnen op spanning reageren en verkrampen

verstopping kan het gevolg zijn van geneesmiddelen. Medicijnen kunnen als bijwerking obstipatie veroorzaken. Het kan onder andere voorkomen bij ijzertabletten, antidepressie middelen, codeïne tabletten en bloeddrukverlagende middelen. Vreemd genoeg veroorzaken ook laxeermiddelen bij langer gebruik obstipatie (dit geldt ook voor middelen op kruidenbasis). Dat komt omdat de darm lui wordt door het gebruik van laxeermiddelen. De darm heeft steeds meer prikkels nodig om te werken. Een soort verslaving dus

Verschijnselen

Veel mensen met obstipatie hebben alleen moeite de ontlasting kwijt te raken. Er zijn geen andere klachten. Anderen hebben pijn bij de stoelgang. Obstipatie kan ook gepaard gaan met een zwaar en/of pijnlijk gevoel in de buik, een opgeblazen gevoel en winderigheid. Door te harde ontlasting en persen kunt u last van aambeien krijgen. Er kan ook een scheurtje in de anus ontstaan waardoor het nog pijnlijker is om ontlasting te produceren.

Naar de dokter?

Voor obstipatie hoeft u in het algemeen niet naar de dokter. Het is wel van belang de huisarts te raadplegen wanneer er naast obstipatie andere klachten zijn zoals pijn, vermagering, koorts of bloed bij de ontlasting.

Ook wanneer het normale ontlastingspatroon (hardheid en/of frequentie) om onbekende redenen over langere tijd verandert is een bezoek aan de huisarts noodzakelijk. Ga ook naar de huisarts wanneer u denkt dat de obstipatie mogelijk een bijwerking is van een geneesmiddel dat u gebruikt.

Behandeling/zelfzorg

  • stel bij aandrang een bezoek aan de wc niet uit
  • zorg dagelijks voor ruime lichaamsbeweging in de vorm van sport, lange wandeling of fietstocht
  • gebruik een vezelrijke voeding: volkoren brood, roggebrood, zilvervliesrijst, muesli, rauwkost en vers fruit
  • gebruik zonodig zemelen: 6 eetlepels per dag, vermengen met yoghurt, soep, gehakt of omelet
  • drink ’s ochtends een glas lauw water op nuchtere maag en drink gedurende de hele dag minstens twee liter
  • probeer in uw dagritme een goede balans te vinden tussen spanning en ontspanning. Als er problemen zijn praat erover.
  • gebruik dagelijks droge gewelde pruimen