Overgang

De klachten

  • onregelmatige menstruatie en daarna het uitblijven van de menstruatie
  • opvliegers, stemmingswisselingen, moeheid, veranderende beleving van seks, dunner worden van vaginaslijmvlies, gewrichtsklachten.
  • de klachten kunnen afzonderlijk of in combinatie voorkomen.

Naar de dokter?

  • nee, de overgang is een levensfase die elke vrouw doormaakt
  • ja, wanneer er zoveel klachten zijn dat de kwaliteit van het leven er ernstig onder lijdt
  • ja, wanneer de overgang voor het 45 ste jaar optreedt
  • ja, wanneer de laatste menstruatie langer dan een jaar geleden is enopnieuw bloedverlies optreedt

Wat kunt uzelf doen?

  • praat over de veranderingen die gepaard gaan met de overgang
  • bespreek veranderingen op seksueel gebied met de partner
  • zorg voor een goede lichamelijke conditie, sporten en gezonde voeding zijn daarbij belangrijk
  • om in deze levensfase botontkalking te voorkomen is het belangrijk niette roken, alcoholgebruik te beperken en voldoende kalk te gebruiken. Dagelijks driezuivel consumpties zijn voldoende.
  • er is een stichting vrouwen in de overgang (VIDO) die goede informatie verstrekt en praatgroepen organiseert. Tel. 030-2341142

Overgang

De overgang is een levensfase van de vrouw waarbij de maandelijkse menstruatie onregelmatig wordt en uiteindelijk stopt. Het tijdstip waarop de menstruatie definitief wegblijft, heet de menopauze.

Nederlandse vrouwen raken gemiddeld rond hun 48e jaar in de overgang. Op vijftigjarige leeftijd heeft de helft van de vrouwen geen menstruatie meer. De vruchtbare periode houdt dan op. Sommige vrouwen hebben daar moeite mee. Anderen zijn blij dat ze niet meer maandelijks ongesteld zijn en zich geen zorgen meer hoeven te maken over zwanger worden. De overgang duurt meestal 5 tot 10 jaar.

Oorzaak

Tijdens de puberteit worden de eierstokken actief. Het oestrogeen hormoon zorgt ervoor dat er elke vier weken een eicel vrijkomt. Het eitje daalt door de eierstok af naar de baarmoeder. Wanneer het eitje niet wordt bevrucht volgt de menstruatie.

Tijdens de overgang raakt de voorraad eicellen uitgeput. Als er geen eitje meer vrijkomt, vermindert de productie van het oestrogeen hormoon. Deze vermindering verloopt vaak schoksgewijs. Door deze onregelmatige afname raakt het lichaam uit balans. Er ontstaan dan zogenaamde overgangsverschijnselen.

Verschijnselen

In de periode van de overgang verandert er vaak veel op het gebied van werk, relatie en zorg voor de kinderen.

Hoewel de overgang gepaard kan gaan met klachten, hebben vier op de vijf vrouwen daar betrekkelijk weinig last van. Sommige vrouwen kunnen er ernstig onder lijden.

Het eerste signaal van de overgang is meestal een verandering in de menstruatie. Bloedingen kunnen onregelmatig worden, heviger, of juist minder hevig, korter of langer duren en uiteindelijk uitblijven.

Andere signalen kunnen zijn: opvliegers, stemmingswisselingen, moeheid, veranderde beleving van seks, dunner worden van de vaginaslijmvliezen, gewrichtsklachten.

Opvliegers zijn aanvallen waarbij men het plots heel warm krijgt en heftig gaat transpireren. Soms zijn er ook hartkloppingen. Opvliegers kunnen elk moment voorkomen. Ze duren gemiddeld 1 tot 3 minuten. Bij sommige vrouwen kan het aantal oplopen tot 6 tot 10 per dag. De vrouw heeft het gevoel dat iedereen het ziet en ’s nachts kunnen de opvliegers zorgen voor slaapstoornissen.

Door de afname van oestrogenen in het lichaam wordt de vagina droger en het slijmvlies dunner. Dit kan problemen geven bij het vrijen. Ook kan er eerder ongewenst urineverlies ontstaan of een blaasontsteking. Niet alleen de slijmvliezen, ook de huid wordt droger en dunner en het haar verandert.

De vermindering van oestrogenen vergroot het risico op botontkalking en hart- en vaat ziekten.

Naar de dokter?

De overgang is een levensfase die elke vrouw doormaakt. Het is dus geen aandoening.

Voor de overgang is het niet nodig naar de dokter te gaan. Wanneer er echter zoveel klachten zijn dat de kwaliteit van het leven er ernstig onder lijdt, is het verstandig een afspraak bij de huisarts te maken.

Voorts is het belangrijk naar de dokter te gaan wanneer de laatste menstruatie langer dan een jaar geleden is en er opnieuw vaginale bloedingen optreden.

Behandeling/zelfzorg

  • bij een onregelmatige menstruatie blijft er een kans bestaan om zwanger te worden. Wanneer de laatste menstruatie langer geleden is dan een jaar, is het niet meer nodig anticonceptie middelen te gebruiken
  • praat over de veranderingen die gepaard gaan met de overgang. Het maakt voor anderen duidelijk waarom er ander gedrag wordt getoond. Door te praten staat men minder alleen en zijn anderen beter in staat steun te bieden
  • bespreek bij vaginale klachten de lichamelijke veranderingen met de partner. Neem veel tijd bij het vrijen, vooral bij het voorspel, geef goed aan wat je prettig vindt en wat niet. Gebruik zonodig speeksel of een glijmiddel (sensilube is zonder recept in de apotheek verkrijgbaar)
  • bij overgangsklachten is het belangrijk dat er een goede lichamelijke conditie is. Dat geldt met name als de menstruatie heftig is en/of vaak komt. Eet gezond. IJzerrijke voedingsmiddelen zijn: volkoren producten, bladgroenten, vlees. Zorg voor voldoende lichaamsbeweging en ga op tijd naar bed
  • de last van opvliegers kan worden verminderd door katoenen kleding te dragen, in meerdere laagjes over elkaar, zodat men eventueel wat kan uittrekken. Opletten met eten (niet te veel kruiden) en drinken (alcohol, koffie en cola kunnen opvliegers uitlokken)kan het aantal opvliegers reduceren
  • om botontkalking te voorkomen is het van belang voldoende te bewegen, niet te roken, alcoholgebruik te beperken en voldoende calcium (kalk) te gebruiken. In het algemeen zijn drie zuivelconsumpties per dag voldoende
  • er is een stichting ‘Vrouwen in de overgang'(VIDO) die goede informatie verstrekt en praatgroepen organiseert. Tel: 030-2341142