Slapeloosheid

  • De klachten
  • slecht slapen (moeilijk inslapen, vroeg/vaak wakker)
  • overdag niet fit
  • vermoeidheid
  • slaperigheid/prikkelbaarheid
  • slechte concentratie

Naar de dokter?

  • ja, wanneer u lichamelijke klachten hebt die het slecht slapen veroorzaken
  • ja, wanneer u met onderstaande adviezen niet uitkomt

Wat kunt u zelf doen?

  • op regelmatige tijden naar bed gaan en opstaan
  • geen middagdutjes doen
  • pas naar bed gaan als u slaap hebt
  • opstaan als u niet kan slapen en iets gaan doen
  • minstens een uur voor het slapen stoppen met werken en dan nietnaar spannende films kijken
  • ’s avonds geen koffie, thee, cola, alcohol of zware maaltijden gebruiken
  • een avondwandeling maken
  • zorgen voor een goed geventileerde slaapkamer en een goede matras.
  • beweeg overdag wat meer. Ga fietsen, wandelen of sporten
  • praten over eventuele spanningen/zorgen
  • een dagboek bijhouden en schrijven over slaapverstorende gedachten
  • ontspanningsoefeningen doen (yoga) of gaan sporten.
  • meldt u aan voor een cursus ‘leren slapen’ bij de stichting thuiszorg

Slapeloosheid

Ons normale leven vraagt om regelmatige periodes van rust na een bepaalde hoeveelheid lichamelijke en geestelijke inspanning. Deze natuurlijke rust is ingebouwd in de vorm van de slaap. In het algemeen onderscheidt men bij het slapen drie fasen.

De eerste fase is de lichte slaap. Deze slaap is aanwezig als men net in slaap is gevallen. Het is dan nog gemakkelijk om wakker te worden.

De tweede fase noemt men de diepe slaap. In deze fase is het minder gemakkelijk om te worden gewekt.

In de derde fase gaat men dromen. Hoewel men zich meestal de droom niet kan herinneren, droomt iedereen. In deze fase maakt men (met gesloten oogleden) snelle bewegingen met de ogen. Bij een gezonde slaap komen alle drie genoemde soorten slaap 4 tot 5 keer per nacht voor en steeds in dezelf¬de volgorde: lichte slaap, diepe slaap en droomslaap. De diepe slaap en de droomslaap zijn het belangrijkste om zich uitge¬rust te voelen.

Verschijnselen

Men spreekt van slapeloosheid als iemand uren wakker ligt of te vroeg in de ochtend wakker wordt en daardoor overdag klachten heeft. Deze klachten kunnen bestaan uit: vermoeidheid, slaperigheid, prikkelbaarheid, concentratieverlies.

Er zijn ook mensen die voor hun gevoel ‘geen oog dicht doen’, maar overdag geen klachten hebben. Deze mensen slapen wel, maar niet zo lekker als ze zouden willen. Dit noemt men geen echte slapeloosheid. Het aantal uren slaap dat men nodig heeft is voor iedereen verschillend. De normale slaapduur varieert van 5 tot 10 uur per etmaal. Ook is het normaal om ’s nachts 2 of 3 maal wakker te worden. Af en toe een periode met slaaptekort is niet slecht voor je gezondheid. Kinderen hebben meer slaap nodig dan volwassenen. Ouderen kunnen vaak met minder slaap toe.

Oorzaak

Slape¬loosheid wordt zeer zelden veroorzaakt door ziekte. Er kunnen lichamelijke aandoeningen zijn die slaapverstorend werken: pijn, jeuk, hoesten, plasdrang, verstopte neus, benauwdheid. Ook alcohol, nicotine, koffie en bepaalde medicijnen of een ongeregelde leefwijze kunnen de slaap verstoren.

In een klein aantal gevallen kan slapeloosheid deel uit maken van een depressie. Meestal is slapeloosheid echter het gevolg van spanningen en zorgen. Het kan daarbij bijvoorbeeld gaan over problemen in het gezin, op het werk, of in relaties. Slapeloosheid is dan een signaal. Lichaam en geest zijn dan niet meer in staat om zich voldoende te ontspannen

Naar de dokter?

  • nee, wanneer men denkt dat hij of zij altijd behandelt met pillen
  • ja, wanneer er lichamelijke klachten zijn die het slecht slapen veroorzaken
  • ja, wanneer onderstaande adviezen niet voldoende helpen

Behandeling/ Zelfzorg

  • breng regelmaat aan in uw slaaptijden. Doe geen middagdutjes.
  • ga pas naar bed als u slaap hebt. Sta op wanneer u niet kunt slapen en ga bijvoorbeeld lezen
  • gebruik later op de avond geen koffie, thee, cola, nicotine, alcohol, of zware maaltijden. Zij kunnen de slaap verstoren
  • neem voor het naar bed gaan een uurtje de tijd om te ontspannen. Stop tijdig met lichamelijk werk en kijk niet naar spannende films. Een warme douche, rustige muziek of een avondwandeling kan u de nodige rust geven
  • zorg voor een frisse (niet koud, niet warm) slaapkamer en kies voor een goed bed en losse nachtkleding
  • praat met uw partner, vrienden of kennissen over problemen die mogelijk de achtergrondvormen van uw gespannenheid en slapeloosheid
  • kies eventueel voor yogalessen, een cursus ontspanningsoefeningen of ga een sport beoefenen