Spugen bij kinderen

De klachten

  • voordat een kind gaat braken is er vaak misselijkheid, kokhalzen en speekselvloed
  • soms ziet een kind opvallend bleek voordat het gaat spugen
  • het overgeven is vaak een opluchting, de kleur komt terug.

Naar de dokter?

  • nee, spugen is een natuurlijke manier om irriterende stoffen kwijt te raken
  • ja, wanneer spugen samengaat met heftige buikpijn
  • ja, wanneer spugen samengaat met suf zijn of verwardheid
  • ja, wanneer een kind spuugt na een val op het hoofd
  • ja, bij dreigende uitdroging (minder natte luiers, droge mond, sufheid en verminderdehuidspanning)
  • ja, wanneer spugen langer duurt dan 3 dagen. Bij baby’s al in de loop van de eerstedag met de huisarts contact opnemen

Wat kunt u zelf doen?

  • vaak een paar slokjes water, thee of ander vocht te drinken geven
  • als een kind zich slap voelt na het spugen of als het langer duurt is het verstandig ORS te geven. Dit is een zout/suiker mengsel dat u kunt oplossen in water. Ook ditmoet frequent en in kleine hoeveelheden worden gedronken

Spugen bij kinderen

Misselijkheid is een onplezierig gevoel in de buik dat vaak gepaard gaat met (een neiging tot) braken.

Normaal wordt alles wat wij eten en drinken door de spieren van de slokdarm en de maag in de richting van de darmen vervoerd. Bij spugen wordt het voedsel in omgekeerde richting verplaatst. Dit gebeurt door krachtige samentrekkingen van de buikspieren. Wat in de maag zit komt in golven naar buiten.

Verschijnselen

Voordat een kind gaat braken is er vaak een misselijk gevoel, kokhalzen en veel speekselafscheiding. Soms ziet het kind opvallend bleek.

Spugen is onaangenaam maar in veel gevallen is het voor het lichaam van belang om de irriterende stoffen kwijt te raken. Het overgeven wordt vaak als een opluchting ervaren. De kleur op het gezicht van het kind komt terug en de maag en darmen komen daarna weer geleidelijk tot rust.

Oorzaak

Spugen is vaak het gevolg van een infectie van maag en darmen. Zo’n infectie wordt meestal door een virus en soms door een bacterie veroorzaakt. Mensen kunnen elkaar besmetten. Ook besmet water of bedorven voedsel kan deze klachten geven.

Andere oorzaken voor spugen zijn:

infecties: bij kinderen kunnen niet alleen maagdarm ontstekingen de oorzaak zijn van misselijkheid en braken. Ook allerlei ontstekingen elders in het lichaam, zoals infecties van oren, urineweginfecties hersenvliesontstekingen kunnen deze reactie geven
psychische problemen: braken kan het gevolg zijn van ernstige spanningen of angsten. Ook in grote mate tegen iets opzien, bijvoorbeeld school kan aanleiding vormen tot regelmatig braken. Kinderen met anorexia en boulemia roepen opzettelijke braakreacties op
andere oorzaken kunnen zijn: wagenziekte, migraine, hersenschudding en bijwerkingen van geneesmiddelen

Baby’s en jonge kinderen braken snel. Het is niet ongewoon dat jonge kinderen bij een hoestbui overgeven.

Ook komt het vaak voor dat zuigelingen rumineren, steeds mondjes voedsel teruggeven of steeds wat braken zonder daar nadelen van te ondervinden. Wanneer dit braken abnormale vormen aanneemt kan de slokdarm ontstoken raken doordat het slijmvlies wordt beschadigd door de terugvloed van maagzuur.

Bij gezonde kinderen ouder dan twee jaar kan spugen in het algemeen geen kwaad. De klachten duren een tot vier dagen.

Uitdroging zal bij spugen alleen niet gauw plaatsvinden. Wanneer er ook verschijnselen zijn van diarree, koorts en weinig drinken wordt de kans op uitdroging groter. Dit geldt vooral voor kinderen onder de twee jaar en bij ouderen.

Naar de dokter?

  • ja, wanneer spugen samengaat met heftige buikpijn
  • ja, wanneer spugen samengaat met suf zijn, of verwardheid
  • ja, wanneer iemand spuugt na een val op zijn hoofd
  • ja, wanneer spugen langer duurt dan 3 à 4 dagen
  • ja, bij dreigende uitdroging. Signalen die kunnen wijzen op uitdroging zijn: minder natte luiers, droge mond en ogen (een kwijlend kind of huilend kind met dikke tranen is niet uitgedroogd), sufheid, verminderde huidspanning (bij het opnemen van een stukje buikhuid tussen duim en wijsvinger, veert de huid niet meteen terug, blijft even staan)
  • ja, bij aanhoudend spugen van zuigelingen moet dezelfde dag contact worden opgenomen met de huisarts

Behandeling/ zelfzorg

  • bij een paar keer overgeven rustig afwachten tot de maag weer tot rust is gekomen
  • wanneer het overgeven dagen duurt en vaker voorkomt, is het belangrijk dat er vocht binnenkomt
  • elke vijf tot tien minuten een slokje water/ thee drinken is van belang om slapte en uitdroging te voorkomen
  • Overigens is het niet zo belangrijk wat men drinkt. Bij een slap gevoel zal men zich vaak beter voelen bij bouillon of een zout/suiker oplossing. Dit zout/suiker mengsel is kant en klaar in zakjes te koop bij drogist of apotheek. Het heet ORS (oral rehydration solution) en is onder verschillende namen (Dioralyte, Orisel, Frisomed, Elotrans) verkrijgbaar
  • gaat het wat beter dan kan de hoeveelheid vocht geleidelijk worden opgevoerd en kan weer eten worden toegevoegd
  • medicijnen zijn bij een paar dagen spugen niet nodig, zelfs ongewenst, omdat zij verhinderen dat de irriterende stoffen uit het lichaam verdwijnen
  • bij zuigelingen kan spugen veroorzaakt worden door te snel drinken, door het inslikken van lucht of te veel drinken. Soms kan het bij kinderen die flesvoeding krijgen helpen om een stevige speen of speen met kleinere opening te gebruiken
  • bij zuigelingen die vaak wat spugen na de voeding zonder daar nadelen van te ondervinden kan het soms helpen om het hoofdeinde van het bedje iets hoger te zetten