Vergeetachtigheid

De klachten

  • het geheugen werkt minder goed dan iemand van zichzelf gewend is
  • een afspraak vergeten, moeilijk telefoonnummers onthouden, bovenaan detrap niet meer weten wat men ging doen.

Naar de dokter?

  • nee, vergeetachtigheid is een verschijnsel dat vrijwel iedereen met de jaren treft
  • ja, wanneer het niet meer lukt om nieuwe dingen te leren, wanneer bekendehandelingen als koffiezetten of koken niet meer vanzelf gaan
  • ja, wanneer iemand het overzicht kwijtraakt en het niet meer lukt om plannen temaken.

Wat kunt uzelf doen?

  • hou een aantal weken een geheugendagboek bij. Door op te schrijven wat men vergeet wordt vaak een patroon zichtbaar. Er kan dan gemakkelijker naaroplossingen worden gezocht.
  • kies voor regelmaat en een vaste plek voor sleutels, bril, etc.
  • leg een knoop in de zakdoek of leg dingen die niet vergeten mogen worden op een plaats waar u altijd langs komt.
  • maak aantekeningen in een mooi boekje van dingen die niet vergeten mogen worden.
  • gebruik een prikbord, memobriefjes of een elektronische agenda.
  • maak steeds onderscheid tussen wat wel en niet nuttig is te onthouden
  • de thuiszorg verzorgt cursussen voor geheugentraining

Vergeetachtigheid

We spreken van vergeetachtigheid wanneer het geheugen minder goed werkt dan iemand van zichzelf gewend is.

Verschijnselen

Iemand merkt bijvoorbeeld dat afspraken vaker worden vergeten en dat het moeilijker is om telefoonnummers te onthouden, of eenmaal boven aan de trap, weet iemand niet meer wat hij/zij ging doen.

De grote zorg bij vergeetachtigheid is of het geen voorbode is van een beginnende dementie. Dementie is echter iets anders dan vergeetachtigheid. Dementie is een ziekte terwijl vergeetachtigheid een normaal verschijnsel is dat vrijwel iedereen met de jaren treft.

Dementie is meer dan alleen vergeetachtigheid. Het lukt niet meer om nieuwe dingen te leren. Men vergeet wat kortgeleden is gebeurd of gezegd. Handelingen zoals koken of koffiezetten gaan niet meer vanzelf. Iemand met dementie verliest snel het overzicht en raakt gauw de weg kwijt. Het denken gaat trager, organiseren en plannen maken lukt niet meer.

Oorzaak

Elk mens vergeet wel eens wat. Bovendien heeft niet iedereen een even goed geheugen en gaat het bij iedereen met de jaren achteruit. De helft van alle mensen boven de vijftig klaagt over zijn of haar geheugen.

Vergeetachtigheid kan erger worden in tijden van spanningen en ingrijpende gebeurtenissen (ontslag, overlijden van een naaste). Er zitten dan zoveel gedachten in het hoofd dat er als het ware geen plaats meer is om dingen te onthouden.

Vergeetachtigheid maakt mensen onzeker. Schaamte en angst voor dementie kunnen het zelfvertrouwen ondergraven. Mensen letten voortdurend op de geheugenmissers waardoor de vergeetachtigheid toeneemt. Onzekerheid over het geheugen is een belangrijke oorzaak van vergeetachtigheid.

Het geheugen kan ook afnemen door depressiviteit of bij het gebruik van bepaalde medicijnen.

Naar de dokter?

Bij vergeetachtigheid is het niet nodig naar de dokter te gaan. Wanneer er tekenen zijn van dementie of wanneer met onderstaande adviezen geen acceptabele situatie wordt bereikt, is het goed een afspraak bij de huisarts te maken.

Behandeling/Zelfzorg

  • het is goed om gedurende enkele weken dagelijks op te schrijven wat men vergeet. Uit zo’n geheugendagboek wordt meestal duidelijk dat er een bepaald patroon in zit. Vaak gaat het steeds om dezelfde voorvallen van vergeetachtigheid. Bijvoorbeeld spullen kwijt zijn. Met behulp van een geheugen-dagboek krijgt men een beter beeld van de eigen “vergeetachtigheid”. Er kan dan gericht naar oplossingen worden gezocht
  • het zoekraken van sleutels en brillen zijn bekende voorbeelden van vergeetachtigheid. De oplossing is simpel. Bedenk vaste plekken en gebruik die ook consequent. Vaste gewoontes en regelmaat ontlasten bovendien het geheugen, waardoor er meer ruimte komt om andere dingen te onthouden
  • leg dingen op een vreemde of opvallende plaats zodat ze niet vergeten kunnen worden: een brief die gepost moet worden op de deurmat, iets wat naar boven moet op de trap etc. Ook de knoop in de zakdoek is een van de mogelijkheden waardoor iemand aan iets herinnerd wordt
  • schrijf dingen die niet vergeten mogen worden op in een dagboek of agenda. Leg deze aantekeningen op een vaste plaats en kijk er regelmatig in. Andere mogelijkheden om iets op te schrijven zijn: een prikbord, zelfklevende memobriefjes op de koelkast, een elektronische agenda
  • bespreek zorgen en problemen met anderen. Dat lucht op en kan helpen de gedachten te ordenen. Het geheugen krijgt dan meer ruimte om te werken
  • maak steeds onderscheid tussen wat wel en wat niet nuttig is om te onthouden
  • jnformatie wordt beter onthouden naarmate men er meer tijd en aandacht aan besteedt. Zorg dus voor voldoende concentratie en motivatie bij dingen die niet vergeten mogen worden
  • blijf activiteiten plannen. Zorg voor een optimale voeding en voldoende beweging. Ook is het belangrijk een goede balans te vinden tussen spanning en ontspanning
    het eindeloos bezig zijn met geheugenspelletjes (hersengymnastiek) verbetert het geheugen niet
    de thuiszorg verzorgt op vele plaatsen cursussen voor geheugentraining. Iedereen die lid is kan zich daarvoor opgeven